Ontdek de verborgen kwetsbaarheid van glas in het Depot

09-04-2025

Glas is kwetsbaar – als het valt dan breekt het snel. Dat glas ook van binnenuit kan aftakelen, is minder bekend. Tijdens de tentoonstelling Huilend Glas in het Depot van Museum Boijmans Van Beuningen kruipen bezoekers in de huid van een glasrestaurator om alles te weten te komen over de bijzondere kwetsbaarheid van glas. Te zien t/m 5 oktober.

Het glas in deze tentoonstelling is zo kwetsbaar dat deze objecten het Depot nooit meer zullen verlaten. Dit is de eerste én mogelijk laatste keer dat de glazen worden getoond, omdat niemand weet hoe snel de glazen verder achteruit zullen gaan. Dat maakt het extra bijzonder dat de bezoekers zelf kunnen ervaren en onderzoeken hoe instabiel glas zich gedraagt. Bezoekers worden zelfs aangemoedigd om instabiel glas te ruiken.

De tentoonstelling komt voort uit een onderzoek dat bijna twintig jaar geleden van start ging. In 2008 werd in het museum een onverwachts fenomeen ontdekt bij een aantal glazen uit de collectie: ze leken doffer dan voorheen en sommige glazen vertoonden kleine druppeltjes aan het oppervlak. Sindsdien wordt de kwetsbaarheid van glas grondig onderzocht. Glasmakers hebben door de jaren heen veel geëxperimenteerd met de samenstelling van glas. Niet elke samenstelling zorgt voor even stabiel glas. Ook de omgeving waarin het glas wordt bewaard kan ervoor zorgen dat het glas extra kwetsbaar wordt. In een vochtige of zure omgeving kunnen bepaalde bestanddelen uit het glas trekken, waardoor er druppels ontstaan. Het glas gaat dan huilen.

Alle zintuigen

Instabiel glas is niet alleen te herkennen aan dat het er anders uitziet. Bij het herkennen van instabiel glas komen meerdere zintuigen aan bod. Het glas kan bijvoorbeeld anders aanvoelen: glad, soms bijna vettig. Ook worden bezoekers aangemoedigd om instabiel glas te ruiken. Soms ruikt het wat muf, de andere keer wat zuur. In deze tentoonstelling komen bezoekers dichtbij het werk van een glasrestaurator: een bijzondere kans om ongelofelijk dicht op deze bijzonder kwetsbare glaswerken te komen.

Symposium: GLAS2025

Op 23 mei organiseert Museum Boijmans Van Beuningen een dagvullend symposium in het Depot, waarin bezoekers zich extra kunnen verdiepen in de materie van deze tentoonstelling. Je komt hier alles te weten over glasdegradatie door lezingen en interviews met kunstenaars, conservatoren en restauratoren die hebben meegewerkt aan de tentoonstelling. Ook delen andere musea hun kennis over glas. Conservatoren van diverse musea zullen spreken over hun collecties, recente aanwinsten en onderzoeken rondom glas.