Museum Boijmans Van Beuningen presenteert expositie van popart-icoon Marisol

De Venezolaans-Amerikaanse kunstenaar Marisol (1930-2016) keert voor het eerst sinds 1968 weer terug naar Rotterdam. Met meer dan tachtig internationale bruiklenen brengt Museum Boijmans Van Beuningen in het Depot een unieke ode aan dit popart-icoon: van haar kleurrijke houten mensfiguren tot vreemde onderwaterwezens en intieme tekeningen.  In 1968 kwam haar werk na de Biënnale van Venetië naar Museum Boijmans Van Beuningen voor haar eerste museale solotentoonstelling.

Net als 58 jaar geleden staan bezoekers opnieuw oog in oog met absolute topstukken, zoals de houten sculptuur La visita (1964), een groepsportret van drie vrouwen en een kind met afgietsels en kledingstukken van de kunstenaar. Maar ook Mi Mamá y Yo (1968), waarop Marisol zichzelf als jong meisje met haar moeder afbeeldde. Een werk dat zij zelf als favoriet beschouwde.

Een ander absoluut hoogtepunt is The Car (1964). In 1972 slaagde Museum Boijmans Van Beuningen erin dit werk te verwerven. Marisol maakte deze blauwe Ford Falcon-cabriolet op halve schaal, met plaats voor vijf passagiers. Jong en oud, man en vrouw, zwart en wit: een mix van generaties en identiteiten. Alle inzittenden, behalve de bestuurder, dragen het gezicht van de kunstenaar. De auto zit vol verrassende details, van oplichtende koplampen tot een werkende radio. Met The Car verkent Marisol welke identiteit zij kon aannemen als vrouw in de jaren zestig. Tegelijk verwijst de auto naar de Amerikaanse vrijheidsdroom, terwijl reizen voor veel niet-witte Amerikanen juist beperkt was en gemengde huwelijken in veel staten nog illegaal waren. Na ruim zestig jaar neemt The Car nieuwe generaties mee op reis naar vrijheid. 

Eind jaren 60 trekt Marisol zich terug uit de kunstwereld, weg van de aandacht en alle roem. Op Tahiti (Frans-Polynesië) ontdekt zij haar passie voor duiken en groeit haar bewustzijn van milieuvervuiling. Na twee jaar komt de kunstenaar vol inspiratie weer boven water in New York. Zij kiest niet meer voor menssculpturen, maar maakt houten vissen en onderwaterwezens. De werken zijn een wake-upcall over het bedreigde ecosysteem, maar leveren ook kritiek op de Amerikaanse macht. Sommige sculpturen hebben de vorm van onderzeeërs die aanwezig waren door de Koude Oorlog. Recensenten schrijven vernietigende kritieken. Ondanks meerdere tentoonstellingen in de decennia die volgen, verdwijnt deze ooit zo gevierde kunstenaar langzaam uit beeld.

Andy Warhol

In de jaren zestig was Marisol een van de sterren van de New Yorkse kunstwereld en sierde zij covers van toonaangevende tijdschriften. Zij was bevriend met Andy Warhol, die haar liefdevol omschreef als 'The first female artist with glamour'. Toch is haar naam bij het grote publiek tegenwoordig vrijwel onbekend. Achter de vele gezichten van Marisol schuilen scherpe reflecties op thema’s als vrouwelijkheid, identiteit, klimaat en de Amerikaanse wereldmacht. Onderwerpen die na zoveel jaren verrassend actueel blijken.

In de New Yorkse kunstscene van begin jaren zestig ontmoette Marisol de toen nog relatief onbekende Andy Warhol, met wie zij goed bevriend raakte. Warhol omschreef haar liefdevol als: The first female artist with glamour. Warhol legde Marisol vast in zijn experimentele korte films, terwijl zij hem op haar beurt in een sculptuur portretteerde. Meerdere films worden in de tentoonstelling getoond, waaronder Kiss (1964). Hoewel Warhol nu bekendstaat als een kunstenaar van wereldfaam, was Marisol in de jaren zestig de grotere ster. Haar scherpe reflecties op thema’s als vrouwelijkheid, identiteit, klimaat en de Amerikaanse wereldmacht blijken nog verrassend actueel.

Met slechts twee sculpturen die zich in Europese collecties bevinden (waarvan één in Museum Boijmans Van Beuningen), bestaat deze tentoonstelling vooral uit bijzondere bruiklenen uit de Verenigde Staten. Het grootste deel is afkomstig van het Buffalo AKG Art Museum, dat de nalatenschap van Marisol beheert.