Tentoonstelling over de kracht van rollenspel in Nieuwe Instituut

Iedereen speelt meerdere rollen: op school of werk gedragen mensen zich anders als thuis of bij vrienden. Ontwerp geeft deze werelden vorm: het creëert verhalen, personages, ruimtes, objecten en gedeelde regels en nodigt mensen uit om te experimenteren met andere manieren van gedrag, verbeelding en samenleven. In de echte wereld of de virtuele omgeving. Nieuwe Instituut opent op zaterdag 12 december de tentoonstelling Worldglimpsing. Rollenspel en het ontwerp van alternatieve werelden. Het laat zien hoe rollenspel functioneert als een proeftuin voor het ontwerp van identiteit, maatschappij en leefomgeving en nodigt bezoekers uit om andere versies van zichzelf en de wereld te verbeelden en te bespelen. 

Centraal staat de Real Game Play OUR BR00D, die in opdracht van het Nieuwe Instituut en ArkDes is ontwikkeld door OMSK Social Club. In deze levende, geïmproviseerde vorm van gezamenlijk ‘werelden’ worden bezoekers uitgenodigd in een gedeelde fictieve wereld, waarin mensen en machines samen de zorg voor de AI-baby Br00d delen. Zo verkennen zij hoe mensen en kunstmatige intelligentie in een veranderende wereld samen zouden kunnen leren, zorgen en beslissen. 

Bezoekers kunnen tijdens openingstijden dagelijks een tour van OUR BR00D krijgen onder begeleiding van medewerkers van het Nieuwe Instituut. Eén weekend per maand begeleidt OMSK Social Club een volledige speelsessie, waarbij deelnemers zich drie uur lang in de Real Game Play kunnen onderdompelen.

Nieuwe en bestaande werken

Aan de hand van een reeks experimentele werken verkent de tentoonstelling verder de kracht van rollenspel als hedendaagse ontwerppraktijk. Worldglimpsing laat zien dat rollenspel en het bedenken van nieuwe werelden ook een vorm van politieke en maatschappelijke betrokkenheid kunnen zijn. Bezoekers worden uitgenodigd om in nieuwe verbeeldingswerelden te stappen én actief deel te nemen. De tentoonstelling geeft geen kant-en-klare antwoorden op grote levensvragen, maar biedt manieren om naar de huidige tijd en onszelf te kijken.

Er zijn nieuwe en bestaande werken opgenomen van toonaangevende hedendaagse kunstenaars en ontwerpers uit diverse disciplines: een 'Real Game Play' van OMSK Social Club; een op de pc gebaseerd action-adventurespel van Ayoung Kim, met een spin-off van de Delivery Dancer-reeks door Somerset House Studios, Canyon, ZKM en Nieuwe Instituut; films uit de DOKU-reeks van Lu Yang, foto's uit een serie portretten van LARPers door Reinis Hofmanis; een rollenspel-videowerk van Ed Fornieles met Nina Runa Essendrop; en een film en foto's van Cao Fei.

De tentoonstelling bevat elementen uit uiteenlopende vormen van rollenspel, zoals live-action roleplaying (LARP) en tabletop-rollenspellen (TTRPG's), naast concepten en methoden uit verschillende ontwerpdisciplines. Sommige van de experimentele kunstwerken en installaties ontvouwen zich via schermen en speakers, terwijl andere spelsimulaties zijn die bezoekers onderdompelen in een wereld waarin ze een rol aannemen. Geen van de objecten, installaties en spellen houdt zich aan het gangbare onderscheid tussen virtueel, digitaal of fysiek.

Rollenspel en het werkwoord worlding (het vormgeven van alternatieve werelden) maken deze creativiteit zichtbaar en speelbaar en minder gebonden aan de afspraken die in het dagelijks leven gelden. Ze functioneren als een proeftuin voor identiteit, maatschappij en leefomgeving. Het zijn de uitkomsten van een eigenzinnig en persoonlijk ontwerpproces dat de ruimte biedt om andere versies van jezelf en de wereld te verbeelden, te bespelen en uit te proberen. Zo dragen ze bij aan een beter begrip van de wereld om ons heen en bieden een visie op hoe die beter zou kunnen.