Marwan Magroun laat Dag Nederland zien in het Nederlands Fotomuseum

Rotterdammer Marwan Magroun is fotograaf en filmmaker. Als autodidact ontwikkelde hij een herkenbare fotografische beeldtaal waarin maatschappelijke thema’s als identiteit en representatie een belangrijke rol spelen. Sinds 2017 werkt hij voor verschillende dagbladen, magazines en organisaties. In 2022 werd hij aangesteld als Fotograaf der Nederlanden. Met de expositie Dag Nederland kijkt hij als Fotograaf der Nederlanden terug op de periode waarin hij het land vanuit verschillende perspectieven in beeld heeft gebracht. De expositie is van 11 december t/m 11 april 2027 te zien in het Nederlands Fotomuseum.

De tentoonstelling brengt bestaand werk uit verschillende periodes samen met nieuwe fotografie die Magroun speciaal voor Dag Nederland maakte. In zijn werk onderzoekt hij wat het betekent om Nederlander te zijn, wie bepaalt wie als Nederlander wordt gezien en wie zich daarin mag herkennen. Vanuit thema’s als intimiteit, familie, identiteit en representatie ontstaat een veranderend beeld van Nederland. Magroun laat in deze nieuwe serie zien hoe het Nederlanderschap voortdurend wordt gevormd, bevochten en opnieuw gedefinieerd.

De titel Dag Nederland is bewust dubbelzinnig: Het kan zowel een begroeting als een afscheid betekenen. Die dubbelzinnigheid sluit aan bij de vragen die Magroun in de tentoonstelling stelt over Nederlanderschap en het nationale zelfbeeld. Hij onderzoekt wie het recht en de positie heeft Nederland te verbeelden en wie in dat beeld plaats kan en mag nemen. 

’’Dag Nederland komt voort uit een vraag die ik mezelf steeds opnieuw ben gaan stellen: in welk beeld van Nederland herken ik mezelf? Ik ben opgegroeid in dit land, voel me er thuis en heb er tegelijkertijd niet altijd hetzelfde beeld van teruggezien. Met deze tentoonstelling probeer ik dat beeld niet alleen te bevragen, maar er ook ruimte in op te eisen. Dag is daarbij zowel een groet als een afscheid. Niet van Nederland, maar van een vaststaand idee van wat Nederland zou zijn,” zegt Marwan Magroun.

Een ander beeld van Nederland

Voor het nieuwe werk in Dag Nederland trok Magroun door het land om zijn blik op het Nederlandse zelfbeeld verder te verdiepen. In deze serie gebruikt hij herkenbare elementen uit het Nederlandse landschap en de stereotypen in de nationale beeldtaal. Een polder, molen, vlag, kerk of dijk vormt het decor voor portretten waarin verschillende aspecten van Nederlanderschap samenkomen. Magroun voegt samen met de geportretteerden nieuwe betekenislagen toe aan deze vertrouwde beelden. Zo presenteert hij identiteit niet als iets vaststaands, maar als iets wat je zelf kunt en moet bepalen. 

Daarmee bouwt Magroun voort op thema’s die al langer een belangrijke rol spelen in zijn oeuvre. Hij werkt vanuit ontmoeting en samenwerking, waarbij de geportretteerden een actieve rol spelen in hoe zij worden afgebeeld. Zijn portretten bewegen tussen trots, kwetsbaarheid en alledaagsheid en dwingen de kijker om voorbij stereotypen te kijken.

’’Marwan Magroun heeft een bijzondere positie in de hedendaagse Nederlandse fotografie, juist omdat hij vragen aanwakkert over wat Nederlanderschap nou eigenlijk betekent. Hij doet dat met een uitgesproken fotografische blik en benadering, nadrukkelijk samen met de mensen die hij in beeld brengt en hun persoonlijke en maatschappelijke verhalen. Dat alles doet hij met een scherpe en ontroerende sensitiviteit voor intimiteit en verbeelding,” zegt Zippora Elders, Algemeen & Artistiek Directeur Nederlands Fotomuseum.

Intimiteit en representatie

Die ontwikkeling wordt in de tentoonstelling zichtbaar naast eerder werk, waaronder de series Intimacy en Jonge Moslims. Intimacy ontstond vanuit een persoonlijk moment waarop Magroun zijn moeder en stiefvader samen in hun slaapkamer fotografeerde. Het werd het vertrekpunt voor een reeks tedere portretten waarin liefde en lichamelijke nabijheid centraal staan. Daarmee laat Magroun een kant zien van de eerste generatie immigranten die nauwelijks zichtbaar is. Zes foto’s uit de serie zijn opgenomen in de collectie van het Rijksmuseum. Ook in Jonge Moslims, gemaakt in het kader van een reeks interviews van journalist Somajeh Ghaeminia voor dagblad Trouw, staat de mens centraal. Magroun laat in deze twee series zien dat mensen vanuit de hele wereld in de eerste plaats personen met relaties, verlangens, ambities, dromen en gedachten zijn.