Oude gebouwen met een nieuwe culturele functie

Ondanks dat Rotterdam een moderne stad is, zijn er nog genoeg oude gebouwen. Veel van deze plekken hebben of krijgen een nieuwe culturele functie. Van het eigenzinnige Roodkapje dat verhuist naar een oud bordeel in West tot RIB Experience Rotterdam met een clubhuis op een historische pont in de Leuvehaven. Marlies van der Neut maakte een overzicht.

Roodkapje - Keileweg 10a

’’Ondanks dat deze verhuizing niet vrijwillig is, kijken we er heel erg naar uit om in maart te starten op onze nieuwe locatie in Merwe-Vierhavens,’’ zegt Alicia Breton Ferrer, hoofd communicatie van Roodkapje. ’’Waar alles bij de locatie in het centrum in gescheiden ruimtes plaatsvindt, kunnen we in het nieuwe pand kunst, muziek en eten veel meer in elkaar laten overvloeien.’’ De nieuwbouwplannen van de gemeente in het Schieblock maakten dat Roodkapje op zoek moest naar een nieuwe plek. Het pand aan de Keileweg is de locatie waar het gaat gebeuren. Hoofd programma muziek & verhuringen, Dorien de Vaal: ’’We programmeren ook hier een samensmelting van exposities, performances en muziek. Qua eten kun je hints verwachten naar de inmiddels gestopte, maar geliefde Burgertrut, omdat de chef meeverhuist.’’ Daarnaast mikt Roodkapje op mooie samenwerkingen met de buren. Alicia: ’’Wij staan open voor experimenten en voor jonge makers die buiten de gebaande paden denken. En dat past mooi bij alle creatieven die hier al zitten. Daarnaast gaan we ook overdag open dus kun je een bezoek aan ons met bijvoorbeeld Brutus combineren. Ook met Export zien we genoeg mogelijkheden. Nadat je los bent gegaan in de kelder kun je op zondagochtend bij ons je kater eruit komen hangen.’’

Export - Keilestraat 7e

De kelder waar Alicia op doelt, bevindt zich in het Keilepand, sinds november vorig jaar het onderkomen van nachtclub Export. ''Het lage plafond, de dikke betonnen muren en gebrek aan daglicht maken het de ideale locatie voor de ultieme nachtbeleving,'' legt Gerran Jansma van Export uit. ''In het hele proces hebben we gemerkt dat de gemeente zich echt wil inzetten voor de nacht. Met hulp van belangenorganisatie N8W8 en de Nachtdienst, het team dat zich bezighoudt met de nacht namens de gemeente, werd het krijgen van een nachtvergunning een stuk makkelijker.'' Het Keilepand is particulier eigendom, dus Gerran en zijn compagnons kunnen hier zo lang blijven als ze willen. ''Dat betekent niet dat we op onze luie reet gaan zitten. We geloven dat een nachtclub een levensduur van ongeveer zeven jaar heeft. Over zeven jaar moet Export zich dus weer opnieuw hebben uitgevonden.'' Elk weekend vullen Rotterdams talenten de line-up in combinatie met nationale en internationale artiesten uit de leftfield-underground elektronische muziek. Gerran: ‘Met de komst van Export kan iedere Rotterdammer weer antwoord geven op de vraag waar je in de stad underground kunt uitgaan.'' 

dePont010 - Leuvehaven 73

Een nieuwe hotspot op een heel andere locatie is dePont010 in de Leuvehaven. Het drijvende clubhuis van RIB-Experience Rotterdam moet de plek worden waar je na afloop van een van de vele wateractiviteiten kunt napraten met een biertje. ‘’Maar ook mensen die alleen gezellig een drankje willen doen, zijn welkom,’’ verzekert eigenaar Marc van der Veen. Het bijzondere van deze locatie is uiteraard dat alles zich afspeelt op het water, op een oude pont uit 1954. Marc: ‘’We hebben deze pont al in 2020 gekocht. Hij past perfect bij de plannen van Erfgoedhavens Rotterdam om het stuk haven tussen het Maritiem Museum en Haven Hotel Rotterdam aantrekkelijker te maken.’’ Marc en zijn team hebben de pont grondig verbouwd en de wijziging van het bestemmingsplan in gang gezet, en nu is het zover: ‘’Het is een heerlijk terras geworden met natuurlijk het mooiste uitzicht van de stad. Vanaf april gaan we open. We hopen een bruisende hub te worden die het water met het centrum verbindt.’’

Investeren in creatieve initiatieven

Het opnieuw in gebruik nemen van oude gebouwen ziet Dorien van Roodkapje als een goede ontwikkeling omdat het leegstand tegengaat, maar er liggen volgens haar ook kansen eerder in het proces. ‘’Met Roodkapje hebben we relatief vaak moeten verkassen omdat onze locaties altijd tijdelijk zijn geweest. Ik denk dat het belangrijk is om ook te investeren in de creatieve initiatieven die gebieden maken tot wat ze zijn. Dat die ook een plek krijgen in permanente plannen en niet weghoeven nadat ze een plek een positieve boost hebben gegeven.’’ Het Keilepand is volgens Gerran van Export een mooi voorbeeld van hoe een bestaand gebouw een gebied kan laten opleven. ‘’Het pand is niet overgelaten aan ontwikkelaars met prestigeprojecten, maar aan coöperaties met een visie die past bij de stad. Rotterdam moet cultuur blijven ademen en daar zijn dit soort panden en gebieden als het Schieblock en Merwe-Vierhavens cruciaal voor.’’

Nog meer plekken

Naast bovengenoemde plekken zijn er nog heel wat historische bouwwerken omgevormd tot nieuwe culturele plekken. Het Tramhuis is nu een loket voor stadswandelingen. Het Veerhuis is nu een schrijvershuis. De Doopsgezinde kerk aan de Noordmolenwerf is nu Muziekwerf, de eerste permanente oefen- en concertlocatie in Nederland gericht op kinderen en jongeren.  Het Parkpaviljoen opende in tijden van het interbellum als herstellingsoord. Nu is het een ontmoetingsplek in het Park, voor rust en inspiratie. Het Nederlands Fotomuseum is gevestigd in het vooralige Pakhuis Santos. Fenix is een gerestaureerde havenloods. De Raaf zit in een stationsgebouw. Maassilo is een voormalige graansilo. Werf is te vinden op de scheepshelling van de Koningspoort in de Oude Haven. In een oude Technische school in Charlois is nu C 3-Studios te vinden. 

Daarnaast zijn er nog ontwikkelingen zoals het Danshuis in het Provimi Pakhuis en Museum Rotterdam gaat zich vestigen in De Steigerkerk.   

Coverfoto: Muziekwerf door Aad Hoogendoorn