Museum Boijmans Van Beuningen zet kunstenaars in Rotterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog centraal

28-08-2023

Hoe verliep het leven van kunstenaars in nasleep van het bombardement van 14 mei 1940? In Depot Boijmans Van Beuningen is vanaf 4 september de expositie Kunst tussen de Ruïnes te zien met kunst uit de collectie die in die periode gemaakt werd of een andere connectie met de bezettingsjaren kent. Ook verschijnt het boek De vuurvogelgeneratie van kunsthistoricus en gastconservator Sandra Smets. Hierin beschrijft ze het leven van een tiental kunstenaars tijdens de oorlog in Rotterdam. Tot besluit is er een interactieve, digitale wandelkaart die iedereen uitnodigt om deze geschiedenis zelf te verkennen in Rotterdam.

De presentatie in Depot Boijmans Van Beuningen toont een rijke selectie schilder- en tekenwerk en enkele sculpturen uit de MBVB-collectie. Het is werk van grotendeels Rotterdamse makers, zoals Agnes Canta, Wally Elenbaas en Dolf Henkes. Ze vertellen het verhaal van hun tijd: een wereld op drift, verwarring, bombardementen, ruïnes en onverwachte momenten van schoonheid. Veel werk is lang niet te zien geweest!

Er is zelfs een werk uit de collectie dat nog nooit museaal te zien was: een sculptuur van de controversiële kunstenaar Johan Polet. Graag gezien voor de oorlog en direct gecanceld erna: Polet toonde zich een actief voorstander van het nationaalsocialisme. Zijn Liggend vrouwelijk naakt kwam daardoor nooit op zaal. Tot nu. Want ook de donkere tinten horen bij de historie die Kunst tussen de ruïnes bespreekbaar maakt.

De vuurvogelgeneratie

De kern van dit project is het boek 'De vuurvogelgeneratie. Kunstenaars in een verwoeste stad' van schrijver en kunsthistoricus (en gastconservator) Sandra Smets. Hierin gaat zij dieper in op het leven en werk van een tiental kunstenaars en andere personen tijdens de bezettingsjaren in Rotterdam. Het schetst een beeld van een stad in puin en hoe kunstenaars de brokstukken weer mede aan elkaar lijmden. Het boek – uitgegeven door Museum Boijmans Van Beuningen - verschijnt op 8 september met een presentatie in in Boekhandel Donner

Wim Chabot: Ontwerp voor een schildering voor een buitenmuur van een noodwinkel in Rotterdam, 1940. Foto: Stadsarchief Rotterdam

Naast een presentatie met werk uit de museumcollectie en een boek realiseert het museum een digitale, interactieve kaart. Hierop staan vele historisch relevante punten, plaatsen en gebouwen die een rol spelen in de kunstwereld in Rotterdam tijdens de bezettingsjaren. Wat is er nog over? Wat valt er nog te zien? De kaart biedt inspiratie tot het ondernemen van wandelingen door Rotterdam die je terugbrengen in de tijd. Een aantal daarvan worden aangeboden en samengesteld door Museum Boijmans Van Beuningen. Verdere informatie hierover volgt nog gedurende de looptijd van de expositie.