Verborgen chemie

Gedurende twee jaar onderzocht Mandy den Elzen vanuit de tuin van het Begijnhof in Breda de inhoudsstoffen van 80 plantensoorten en hun historische toepassingen. Als kunstenaar verbindt zij botanische kennis, historische bronnen en onderzoek naar de chemische eigenschappen van planten. Haar nieuwsgierigheid gaat uit naar wat zich in planten afspeelt en hoe mensen planten door de eeuwen heen hebben gebruikt.

Planten zijn vastzittende organismen en kunnen bedreigingen niet ontvluchten. Om zich te beschermen produceren zij chemische stoffen die een rol spelen bij verdediging, communicatie en interactie met andere organismen. Bitterstoffen, tannines, flavonoïden, etherische oliën en alkaloïden zijn voorbeelden hiervan. Deze eigenschappen hebben door de eeuwen heen geleid tot toepassingen in voeding, verzorging en geneeskunde.

Het Begijnhof werd gesticht in 1535. Begijnen onderhielden tuinen met keukenkruiden en geneeskrachtige planten en beschikten over uitgebreide kennis van hun toepassingen, die ook werd doorgegeven aan vrouwen uit de omgeving. In de tentoonstelling brengt Den Elzen diverse plantensoorten samen, ieder ondergebracht in een houten cassette, met informatie over hun inhoudsstoffen en historische toepassingen. Zo wordt de samenhang tussen plant, inhoudsstoffen, mens en botanische kennis zichtbaar.

Mandy den Elzen (1981) werkt op het snijvlak van kunst, natuur en wetenschap. Ze is gefascineerd door de natuur en de ingenieuze processen die zich daarin afspelen. In haar artistieke praktijk combineert ze veldwerk en biologisch onderzoek met het verzamelen en conserveren van plantaardig materiaal.