Spring naar hoofdinhoud

Archives at Risk - Carlien Macnack

Carlien Macnack heeft in de loop van decennia een enorme variatie aan angisa’s verzameld. De uiteenlopende textielsoorten en vouw- en bindtechnieken laten zien hoe rijk de traditie van deze Afro-Surinaamse hoofddecoratie is. De geplooide hoofddoek is erkend cultureel erfgoed, maar wanneer collecties als die van Macnack niet beleidsmatig behouden blijven, dreigt veel cultuurhistorische kennis – en een bron van inspiratie voor volgende generaties – verloren te gaan.

Het archief van Carlien Macnack

De angisa is, meer dan een modeaccessoire, een communicatiemiddel. Van oudsher heeft elke manier van vouwen, binden en dragen van het hoofddeksel een eigen naam en betekenis. De traditie van het angisa-binden voert terug tot de negentiende eeuw en wordt sindsdien van generatie op generatie doorgegeven. Carlien Macnack (Paramaribo, 1950) is expert op dit gebied. Ze heeft sinds de jaren tachtig vele vormen en varianten zelf gevouwen en verzameld, en daarmee een omvangrijk archief opgebouwd. Door te kijken naar het verleden, de tradities en gebruiken, vindt Macnack inspiratie voor het maken van nieuwe angisa's. Ze verzorgde eerder onder meer verschillende workshops bij het Nieuwe Instituut.

De angisa als cultureel erfgoed

Rond de onafhankelijkheidsverklaring van Suriname in 1975 kwamen er veel Surinaamse mensen naar Nederland. Zij namen hun geschiedenis, cultuur en tradities mee. Vrouwen uit de Afro-Surinaamse gemeenschap hebben sindsdien als kotomisi bijvoorbeeld een onmiskenbare plek in de gedeelde cultuurgeschiedenis in Nederland. De klederdracht van kotomisi, ‘vrouwen die een koto dragen’, bestaat uit de gelijknamige jurk en de angisa. Speciale varianten worden gedragen bij bijzondere gelegenheden als verjaardagen, rouwrituelen en culturele bijeenkomsten.

Voor een groot deel van de Afro-Surinaamse vrouwen in Nederland vertegenwoordigt de kledingtraditie tot op de dag van vandaag een viering van saamhorigheid, herinneringen en hun afkomst. Om die traditie in Nederland levend te houden droeg de Stichting Surinaamse Vrouwen Bijlmermeer het maken van de koto en binden van de angisa voor als cultureel erfgoed. Ze staan sinds 21 juni 2014 op de lijst Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland.


Netwerk Archieven Design en Digitale Cultuur

In 2021 verenigen de organisaties die zich in Nederland over designerfgoed ontfermen zich in het Netwerk Archieven Design en Digitale Cultuur (NADD). Binnen dit netwerk vindt kennisdeling plaats over archiveren. Ook worden ontwerparchieven zichtbaar gemaakt en wordt er gewerkt aan een digitale infrastructuur om ontwerparchieven toegankelijk te maken. Het doel is tweeledig: aantonen van het belang van dit erfgoed voor de samenleving én een duurzame oplossing vinden voor het behoud en beheer van de archieven.

NADD bestaat uit vijfenveertig partners: grote en kleine erfgoedinstellingen, ontwerpers, beroepsorganisaties, onderwijsinstellingen en experts op het gebied van ontwerp.

Alle data

17 jun. - 20 sep.
 
Nieuwe Instituut
Advertentie

Meer nieuwtjes lezen?

Lees nog meer tips, achtergrondverhalen en nieuws over Rotterdam.

Toch iets anders?

Bekijk wat er nog meer te doen is in Rotterdam.

Cookies op de website van Uitagenda Rotterdam
We gebruiken cookies waarmee we onze website en advertenties persoonlijker en relevanter maken. Als je niet akkoord gaat, plaatsen we alleen functionele en analytische cookies.